De nieuwe editie biologie vmbo bovenbouw kan gebruikt worden vanaf komend schooljaar (2024-2025). In deze blog nemen we je mee langs tien veel gestelde vragen van biologiedocenten over de lesmethode, en de voorbereiding op het biologie examen vmbo.

1. Waaruit bestaat de lesmethode Biologieles.nl vmbo bovenbouw?

De Biologieles.nl vmbo bovenbouw is een moderne en motiverende biologie lesmethode voor de niveaus vmbo basis, vmbo kader, en vmbo-gt. Je kunt deze methode gebruiken met boeken en een digitale leeromgeving.  Vanaf komend schooljaar (2024-2025) kun scholen aan de slag met leerjaar 3.

Naast de leerstof en opgaven, biedt de lesmethode veel andere onderdelen om leerlingen te motiveren en voor te bereiden op het examen, zoals praktische opdrachten, oefen -en eindtoetsen, practica, flitskaarten, examentrainers en een spannende reis naar Mars.

2. Welke boeken zitten er bij de lesmethode?

Bij deze lesmethode zitten boeken met alle leerstof en opdrachten. Voor de leerlingen van vmbo basis zijn er leerwerkboeken, met de leerstof en opdrachten in 1 boek. Hierdoor kunnen ze ‘lineair leren’. Voor vmbo kader en vmbo-gt zijn er aparte leerboeken en werkboeken. Dit maakt het eenvoudiger om in leerjaar 4 de leerstof van de hele vmbo bovenbouw nog eens te bestuderen.

3. Kunnen leerlingen de boeken meenemen naar het examenjaar?

Ja, de boeken worden eigendom van de leerling. Leerlingen kunnen de boeken van leerjaar 3 dus gebruiken om het biologie-examen voor te bereiden. Natuurlijk is het ook mogelijk om de lesmethode volledig digitaal te doen, of om vanuit duurzaamheid te kiezen voor een vaste set leerboeken.

4. In welke volgorde wordt de leerstof behandeld?

De leerlijn van Biologieles.nl bestaat uit 11 thema’s die leerlingen stapsgewijs meenemen in de biologie van de vmbo bovenbouw. Op deze pagina kun je de volgorde van de thema’s zien, waarin de leerstof wordt behandeld.

De meeste thema’s zijn conceptueel. Ze behandelen een biologisch onderwerp zoals Voeding, Reageren op je omgeving of Natuur en duurzaamheid. Thema 4 is contextueel (opgezet vanuit een verhaal). In dit thema maken leerlingen een spannende reis naar Mars, die ze alleen kunnen overleven met voldoende kennis van voeding en planten.

5. Wordt de SE-leerstof in leerjaar 3 behandeld?

De leerlijn van de lesmethode is zo opgebouwd dat meeste SE-leerdoelen in leerjaar 3 aan bod komen, zoals in de paragrafen bewegen, natuurbeheer, ecosystemen en kringlopen en duurzaamheid. Zo kun je in leerjaar 3 de focus leggen op het schoolexamen, en is er in leerjaar 4 veel ruimte voor de voorbereiding van het Centraal Examen biologie vmbo bovenbouw.

6. Hoe kan ik het schoolexamen inrichten met meer praktijk?

In de lesmethode zitten veel praktische opdrachten. Zo kun je kiezen hoe je de leerdoelen behandelt: via de traditionele leerlijn met leerstof en opdrachten, of door leerlingen actief aan de slag te laten gaan met de biologische projecten. Voorbeelden hiervan zijn ‘Ontwerp een eigen gymparcours’, ‘Maak een ecosysteem in een pot’, ‘Geluid meten op school’ en ‘Interview: rommel in de pauze’.

De praktische opdrachten in de lesmethode zijn via een rubrics gekoppeld met SE-leerdoelen. Zo kun je kiezen hoe je deze leerdoelen beoordeelt: via een schriftelijke toets, of door de praktische opdracht op te nemen als onderdeel van het schoolexamen.

7. Welke vaardigheden kan ik behandelen met de lesmethode?

In de practica en praktische opdrachten komen, naast de biologische vakinhoud, verschillende vaardigheden aan bod. Dit zijn zowel natuurwetenschappelijke vaardigheden als ’21e eeuwse vaardigheden’, zoals samenwerken, communiceren en plannen. De ontwikkeling van deze vaardigheden kun je bespreken of (formatief) evalueren met de bijgeleverd rubrics. Doordat de vaardigheden in duidelijke onderdelen van de methode zitten, kun je als docent kiezen of en wanneer je er aandacht aan besteedt.

8. Waarom sturen jullie de leerlingen naar Mars? 

Bij het thema ‘Planten – Missie naar Mars’ maken leerlingen een spannende reis naar Mars. Alleen met voldoende kennis van voeding en planten kunnen ze de reis overleven, en de planeet geschikt maken voor menselijke bewoning. Door de verhalende opzet van het thema (concept-context onderwijs) worden leerlingen meer gemotiveerd om de leerstof te leren en ontdekken.

9. Kunnen leerlingen gericht oefenen voor het Centraal Examen biologie? 

Bij de lesmethode komt een examentrainer. Bij leerjaar 3 is er een ‘oefen-examen’, waarin alle CE-onderwerpen aan bod komen, die in leerjaar 3 behandeld zijn. Je kunt dit ‘oefenexamen’ bijvoorbeeld inzetten als afronding van het jaar. Bij leerjaar 4 is er bij elk thema een examentrainer, waarin de CE-onderwerpen aan bod komen.

10. Houdt de lesmethode al rekening met het nieuwe biologie vmbo examenprogramma? 

Ja en nee. Nee, want we zorgen voor een methode die leerlingen zo goed mogelijk voorbereid op het huidige examenprogramma biologie. Ja, want we zijn betrokken bij de ontwikkeling van het nieuwe examenprogramma, zodat we in de lesmethode zo goed mogelijk kunnen ‘voorsorteren’ op mogelijke veranderingen. Zo behandelen de contexten actuele onderwerpen zoals het broeikaseffect, zitten er al biologische denkwijzen in de opdrachten, en vormen de praktische opdrachten een soort ‘ladenkast’ waaraan eenvoudig vaardigheden kunnen worden toegevoegd, of uitgehaald.

Wil je kennismaken met de leerstof en opdrachten van Biologieles.nl?
Dat kan gratis in de proeflicentie.
Bekijk vrijblijvend de digitale leeromgeving